Διαδρομή 5

Αρχοντικά και ιστορία
Κοζάνη – όρος Βούρινος – Σιάτιστα – Εράτυρα – Σισάνι

trapantzeio_siatistaΗ Σιάτιστα, 28 χλμ. από την Κοζάνη, σε υψόμετρο 900 μ., έχει διατηρήσει στοιχεία από τη γοητεία της εποχής της ακμής της, το 18ο και 19ο αιώνα. Στο δεύτερο μισό του 15ου αιώνα, όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν τη Δυτική Μακεδονία και έκαναν την εμφάνισή τους στις παραδοσιακές κοινότητες, πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και ανέβηκαν στο όρος Σινιάτσικο ή Άσκιο.

Αρχικά, οικογένειες από χωριά που βρίσκονταν στα νότια και στα ανατολικά της σημερινής της θέσης, έχτισαν τη Γεράνεια. Αργότερα, χωρικοί από χωριά που βρίσκονταν στα βόρεια και στα δυτικά, έχτισαν τη Χώρα. Ακόμα και σήμερα η Σιάτιστα χωρίζεται στη Χώρα και στη Γεράνεια. Κατά το 16ο και 17ο αιώνα η πόλη είχε αναπτύξει την αμπελουργία, την επεξεργασία δέρματος, τη γουνοποιία και την υφαντουργία. Έμποροι με τα προϊόντα του τόπου έφταναν μέχρι τη Βενετία και τις αγορές της κεντρικής Ευρώπης.

Το 18ο αιώνα, οι γούνες, τα κρασιά και το περίφημο ρακί της Σιάτιστας είχαν μεγάλη ζήτηση στη Βιέννη, τη Μόσχα και τη Βουδαπέστη. Υπήρχαν την εποχή εκείνη γύρω στις 200 εύπορες οικογένειες εμπόρων στη Σιάτιστα, αποτελώντας μια εύρωστη κοινότητα που επηρεαζόταν από τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής.

archontiko_siatistaΣήμερα ο πληθυσμός της φτάνει τους 6000 κατοίκους, οι περισσότεροι από τους οποίους ασχολούνται με τη μεταποίηση και την εμπορία της γούνας. Εκτός από τα νοστιμότατα ψητά από ντόπιο «ζυγούρι», στη Σιάτιστα μπορείτε να δοκιμάσετε και τα «σαλιάρια», γλυκά πασπαλισμένα με ζάχαρη και γεμισμένα με καρύδια και μπαχαρικά.

Οι επισκέψεις στα παλιά αρχοντικά, με αρχιτεκτονικά στοιχεία και κειμήλια από το 18ο και 19ο αιώνα, με τις υπέροχες τοιχογραφίες, τα θαυμάσια ξυλόγλυπτα και τα εντυπωσιακά τζάκια, θα σας ταξιδέψουν σε εποχές αίγλης. Άλλη μια αναφορά στο παρελθόν είναι οι πολυάριθμοι μεταβυζαντινοί ναοί της πόλης, με υπέροχες αγιογραφίες και εντυπωσιακά κωδωνοστάσια οδηγούν σε εποχές αίγλης.

Άλλη μια αναφορά στο παρελθόν είναι οι πολυάριθμοι μεταβυζαντινοί ναοί της πόλης, με υπέροχες αγιογραφίες και εντυπωσιακά κωδωνοστάσια οδηγούν σε εποχές αίγλης. Η επίσκεψη στο όρος Βούρινο προσφέρει μια σπάνια μορφωτική εμπειρία και μια εξαιρετική ευκαιρία μελέτης του περιβάλλοντος σε συνδυασμό με την επίσκεψη σε ενδιαφέροντες αρχαιολογικούς χώρους. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα διανυκτέρευσης στο καταφύγιο του ορειβατικού συλλόγου Σιάτιστας που βρίσκεται δίπλα στο εξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα.

Μετά τη Σιάτιστα συναντάμε την Εράτυρα, γνωστή για τους πολλούς μεταβυζαντινούς ναούς της και τα αρχοντικά της που είναι χτισμένα σύμφωνα με τη λαϊκή παραδοσιακή αρχιτεκτονική της περιοχής. Ήταν κεφαλοχώρι από το 16ο αιώνα και διατηρεί ζωντανή την πλούσια πολιτιστική της παράδοση. Πόλο έλξης των επισκεπτών αποτελούν τα κοσμικά κτίρια και οι 23 ναοί που σώζονται από το 18ο αιώνα, ιδιαίτερα ο ναός του Αγίου Γεωργίου (1844), με το μοναδικό κοίλο ξυλόγλυπτο τέμπλο στο ιερό του και τις παλιές αγιογραφίες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπατητικές διαδρομές προς τον Άγιο Μάρκο (κορυφή Σινιάτσικου στα 2.111 μ.) και στο σπήλαιο του Αϊ-Λια, με τους υπέροχους σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

Οι αρχαίοι τειχισμένοι οικισμοί στους λόφους γύρω από την Εράτυρα, τον Πελεκάνο, το Δρυόβουνο και τον Αλιάκμονα, όπως η Μαγούλα, το Ριζό και τα μεγαλειώδη κτίσματα στα όρια της Ελιμιώτιδας με την Ορεστίδα, αποτελούν μυστική πρόκληση εξερεύνησης για τον σύγχρονο «μουδιασμένο» άνθρωπο, που όταν αποφασίσει να δοκιμάσει τη φυσική του αντοχή θα ανακαλύψει αναρριχώμενος κατοικίες προγόνων και θεών!

sisani_ekklisia

Συνεχίζοντας από την Εράτυρα φτάνετε στο Σισάνι, γνωστό για τα εξαιρετικής ποιότητας φασόλια που παράγονται εκεί. Για τους φίλους όμως της βυζαντινής ιστορίας, το Σισάνι επιφυλάσσει εκπλήξεις που πάνε πίσω στον 11ο αιώνα, στην εποχή που ήταν η έδρα της επισκοπής Σισανίου, με δικαιοδοσία στη σημερινή επαρχία Βοΐου.

Τα ανασκαφικά ευρήματα πιστοποιούν την ύπαρξη σημαντικού θρησκευτικού κέντρου, με τον πολυτελή σταυρόσχημο ναό με τρούλο, μεγέθους 36,5 x 23 μέτρα, που εντάσσεται στη σειρά των μεγάλων επισκοπικών ναών που κτίστηκαν στο χώρο της Μακεδονίας τον 11ο αιώνα.

Δίπλα ακριβώς στα ερείπια του βυζαντινού ναού, βρίσκεται η μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου που κτίστηκε το 1662, οπότε και αγιογραφήθηκε ο ναός με πρωτότυπες τοιχογραφίες, από άγνωστο αγιογράφο. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν οι τέσσερις μαρμάρινες κολόνες που στηρίζουν την Αγία Τράπεζα του ναού και είναι όλες διαφορετικές μεταξύ τους.

Στο Σισάνι λειτουργούν ακόμα «νεροτριβές» για την επεξεργασία μάλλινων υφαντών, χρησιμοποιώντας τη δύναμη της πτώσης του νερού που προέρχεται από το Μύριχο, έναν από τους παραποτάμους του Αλιάκμονα.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestmailFacebooktwittergoogle_pluspinterestmail