Διαδρομή 3

Τα γεφύρια του Βοΐου
Νεάπολη – Τσοτύλι – Αυγερινός – Βυθός – Πεντάλοφος – Δίλοφο – Αγία Σωτήρα – Μόρφη – Κορυφή – Χρυσαυγή – Κριμίνι – Ροδοχώρι

petrino_gefyri_chrysavgiΤο δυτικό τμήμα του Νομού Κοζάνης αποτελείται από την επαρχία του Βοΐου. Για όσους το γνώρισαν, το Βόιο είναι ένας τόπος μαγικός, κρυμμένος έντεχνα στους πρόποδες της Πίνδου, σμιλεμένος από πέτρα για να αντέχει στο πέρασμα του χρόνου και τους σκληρούς χειμώνες. Σπαρμένος με μικρά χωριά κρυμμένα μέσα σε πυκνά πευκοδάση, γεμάτος καρυδιές, καστανιές, ποτάμια και πέτρα, δεν μπορεί παρά να μαγέψει τον επισκέπτη…..

Μετά από στάσεις στη Νεάπολη, από όπου μπορείτε να προμηθευτείτε υφαντά και κεντήματα από το Συνεταιρισμό Γυναικών και στο Τσοτύλι, όπου αξίζει να επισκεφθείτε την αρχαία πόλη στην Απιδέα, το ιστορικό Γυμνάσιο και το επιβλητικό Επισκοπείο, τα χωριά του Βοΐου σας περιμένουν να τα ανακαλύψετε. Ψάξτε προσεκτικά! Ταιριάζουν τόσο μέσα στο τοπίο που μπορεί και να τα προσπεράσετε.

Σε αυτήν ακριβώς την ικανότητά τους να αφήσουν τα ίχνη τους παντού, τόσο διακριτικά και ταιριαστά με το περιβάλλον, οφείλουν οι «μαστροκαλφάδες» τη διεθνή φήμη που απέκτησαν για την αρχιτεκτονική τους παράδοση. Ικανοί μάστορες της πέτρας που στόλιζαν το τοπίο με τα δημιουργήματά τους, εκκλησιές, μοναστήρια, σχολειά, σπίτια, πέτρινα τοξωτά γεφύρια του Πραμόριτσα και των παραποτάμων του.

Ο καλύτερος τρόπος για να «νιώσει» κανείς το Βόιο είναι να ξυπνήσει το πνεύμα της περιπέτειας μέσα του και με βοηθό το χάρτη να «περιηγηθεί». Οι επαρχιακοί δρόμοι που συνδέουν τα χωριά μεταξύ τους ξετυλίγονται μέσα σε δάση, περνούν στην κυριολεξία μέσα από ποτάμια και ρέματα και επιφυλάσσουν ευχάριστες εκπλήξεις σε κάθε στροφή. Όσο πιο απομακρυσμένο είναι ένα χωριό, τόσο πιο ανέγγιχτο μένει από τη μανία του σύγχρονου ανθρώπου να επιβληθεί στο περιβάλλον του. Η διαδρομή από το Τσοτύλι προς τον Αυγερινό και τα Καστανοχώρια διασχίζει το όρος Όντρια με απέραντα δάση που είναι γεμάτα δροσερές πηγές και παλιούς θρύλους για μαρμαρωμένες κοπέλες. Ο Αυγερινός, που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.050 μ., εκτός από το ιδανικό κλίμα και τις φυσικές ομορφιές έχει την τέχνη των παλιών μαστόρων του χωριού αποτυπωμένη στα διώροφα πέτρινα σπίτια και στην κεντρική πλατεία.

bythos_agiatriadaΑπό τον Αυγερινό, ακολουθώντας ένα δασικό δρόμο καλής βατότητας, φθάνετε στο ιστορικό μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, του οποίου η ανοικοδόμηση άρχισε το 1779 και ολοκληρώθηκε το 1797. Πρωτομάστορας ήταν ο πενταλοφίτης Γεώργιος Κούστας, τα λιθοανάγλυφα είναι του Μίλιου Ζουπανιώτη και το καθολικό ιστόρισε ο χιοναδίτης ζωγράφος Μιχαήλ στα 1802.

Από το μοναστήρι, ο χωματόδρομος που φιδοσέρνεται ανάμεσα σε τεράστιες οξυές σας οδηγεί στο Βυθό και στον Πεντάλοφο, το παλιό Ζουπάνι, το μεγαλύτερο από τα χωριά του Βοΐου.

Αρίφνητους θησαυρούς της ιστορίας και σπάνιους θρύλους κρύβει στους κόρφους του για τα Παλαιοχώρια και τα Παλαιομονάστηρα, που χάθηκαν από τη μανία των Τουρκαλβανών.

Οι κάτοικοι των γύρω περιοχών, κυνηγημένοι από τους Τούρκους, βρήκαν καταφύγιο στο Ζουπάνι και ρίζωσαν. Έκτισαν σπίτια διώροφα, έστρωσαν καλντερίμια, στόλισαν το χωριό με εκκλησιές περίτεχνες. Και δεν σταμάτησαν εκεί. Έζευξαν τον Πραμόριτσα και τους παραποτάμους του με γεφύρια μονότοξα και πολύτοξα. Ξενιτεύτηκαν μαζί με άλλους Βοϊώτες και έφθασαν μέχρι την Περσία και τη Νότια Αφρική, αφήνοντας παντού ίχνη της απαράμιλλης τέχνης τους.

naos agioy axileioyΙδιαίτερο ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στον Πεντάλοφο. Κτίστηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και αγιογραφήθηκε στα 1774 από το χιοναδίτη ζωγράφο Μιχαήλ.

Προσεκτικά κρυμμένο ανάμεσα σε λόφους πυκνά δασωμένους και σε υψόμετρο 950 μ. βρίσκεται το Δίλοφο. Με περίτεχνα σπίτια, φιδωτά καλντερίμια και φιλόξενους κατοίκους, διατηρεί μέχρι σήμερα το παραδοσιακό του χρώμα. Φημισμένο μαστοροχώρι από τα παλιά χρόνια, ανέδειξε εξαιρετικούς τεχνίτες, πολλοί από τους οποίους έγιναν ξακουστοί αρχιτέκτονες.

Επιστρέφοντας προς το Τσοτύλι μπορείτε να επισκεφθείτε τους παραδοσιακούς οικισμούς της Μόρφης και της Αγίας Σωτήρας. Από τη Μόρφη μπορεί κανείς να επισκεφθεί το δίτοξο γεφύρι της Τσιούκας (1720 – 1730) και το τρίτοξο γεφύρι της Τριάδας (περίπου 1810).

Η πανοραμική θέα του Βοΐου από το χωριό Κορυφή, στα 930 μ., και η διαδρομή προς τη Χρυσαυγή επιφυλάσσουν ευχάριστες εκπλήξεις. Πρώτα οι κατάφυτοι λόφοι και τα βουνά με τα μαστοροχώρια γαντζωμένα στις απότομες πλαγιές, ενώ στο βάθος ξεπροβάλλει η Πίνδος, με τις ατέλειωτες βουνοκορφές. Στη θέση «Γιοφύρια» βρίσκεται ένα μονότοξο γεφύρι, κτισμένο το 1795. Φύλακάς του στέκεται το πέτρινο εικονοστάσι του Αγίου Νικολάου με το λιθοανάγλυφο λιοντάρι, έργο του μεγάλου κάλφα Γεωργίου Λάζου ή Βράγγα, όπως ήταν γνωστός.

Η τελευταία παράκαμψη στο δρόμο της επιστροφής προς το Τσοτύλι γίνεται για μία επίσκεψη στα χωριά Κριμίνι και Ροδοχώρι. Χωρίς αμφιβολία χωριά του Βοΐου, αλλά με κάποιο διαφορετικό «τόνο». Πυκνή βλάστηση, αρχοντόσπιτα με λουλουδιασμένες αυλές, καλντερίμια, πετρογέφυρα. Και το θαυμάσιο γεφύρι του Τσούκαρη που ζεύει τον Πραμόριτσα κοντά στο Ροδοχώρι.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestmailFacebooktwittergoogle_pluspinterestmail