Αξιοθέατα – Δραστηριότητες

«Μπουχάρια» Μικροβάλτου

mpoyxaria-mikrobalto
Διάφοροι μύθοι προσπάθησαν να ερμηνεύσουν το εντυπωσιακό αυτό φαινόμενο. Στην πραγματικότητα είναι φυσικές γεωμορφές που προήλθαν από τη διάβρωση του εδάφους σε διάστημα χιλιάδων χρόνων.

Έχουν το σχήμα χωμάτινης κολώνας από άμμους, κροκάλες, μάργες και αργίλους και πιθανή συγκολλητική ύλη από οξείδια του σιδήρου και διοξείδιο του πυριτίου, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Πανεπιστημίου της Αθήνας (Τμήμα Γεωλογίας). Τη κορυφή των κολόνων αυτών καλύπτει ένας σχιστολιθικός βράχος που «‘επαιξε» το ρόλο της ομπρέλλας στην εξέλιξη του σχηματισμού.

Ανέρχονται σε αριθμό περί τους είκοσι (20) και το ύψος τους ποικίλει από 3 μέχρι 6 μέτρα.

Βρίσκονται στο Μικρόβαλτο του Δήμου Καμβουνίων, 40 χλμ. νότια της Κοζάνης. Το όνομα της τοποθεσίας «Μπουχάρια» προέρχεται από το σχήμα τους, καθότι «μπουχάρι» στην τοπική διάλεκτο σημαίνει καμινάδα.

noxtaria-libaderoΕνδιαφέρον στην περιοχή παρουσιάζουν επίσης κωνικοί σχηματισμοί, τα «νοχτάρια», ίδιας προέλευσης και σύστασης με τα «Μπουχάρια», χωρίς όμως το σχιστολιθικό καπέλο, που επεκτείνονται σε μήκος δύο (2) χλμ. του ρέματος της Ποταμιάς, στα όρια του Δήμου Καμβουνίων με την κοινότητα Λιβαδερού.
Η πρώτη εικόνα για τον επισκέπτη είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Εμφανίζονται ξαφνικά μπροστά του και τον καθηλώνουν. Στο βάθος τα δύο ψηλότερα «Μπουχάρια» οι μεγάλοι «Άτλαντες», πιο πάνω οι «Καρυάτιδες», αριστερά τα «σαγόνια του καρχαρία», ο «φρουρός».

Στην επόμενη χαράδρα ανακαλύπτει τους «περιπατητές», τα «νοχτάρια-σταλαγμίτες» και άλλα. Το ρέμα της Ποταμιάς στη συνέχεια παρουσιάζει ευχάριστες εκπλήξεις με αποκορύφωμα τη «χαράδρα των δεσποτάδων», ανθρωπογεωμορφές απίστευτης ομορφιάς.

Βούρινος

mouseio-makedonikou-agwna

Λόγω της μεγάλης οικολογικής σημασίας του και της μοναδικής βιοποικιλότητάς του, ο Βούρινος έχει ενταχθεί, με στόχο την προστασία του, στο NATURA 2000, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ειδικών Ζωνών Διατήρησης.

Ανάμεσα στις κορυφές του σχηματίζεται μια μεγάλη βαθιά κοιλάδα, η περίφημη κοιλάδα του Μεσιού (μεσαίου) Νερού, που συγκεντρώνει το διεθνές ενδιαφέρον βοτανολόγων, ζωολόγων, εντομολόγων και άλλων ειδικών επιστημόνων. Εδώ το οικοσύστημα εξασφαλίζει ιδανικές συνθήκες βλάστησης για πολυάριθμα είδη φυτών, 15 από τα οποία είναι ενδημικά στην Ελλάδα, ενώ 8 είναι τοπικά ενδημικά, μοναδικά στον κόσμο!

Η επίσκεψη στο όρος Βούρινο προσφέρει μία σπάνια μορφωτική εμπειρία και μία εξαιρετική ευκαιρία μελέτης του περιβάλλοντος σε συνδυασμό με την επίσκεψη σε ενδιαφέροντες αρχαιολογικούς χώρους.

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει το Μουσείο του Μακεδονικού Αγώνα, στο Βούρινο, κοντά στο χωριό Χρώμιο, που απέχει 12 χλμ. από την Αιανή. Είναι αφιερωμένο στους μακεδόνες ήρωες που πολέμησαν γενναία για την ελευθερία τους και στεγάζει ιστορικά κειμήλια από την επανάσταση του 1878.

Σιάτιστα – Εράτυρα – Σισάνι

Σιάτιστα

archontiko_siatista

Πόλη ταυτόσημη με το εμπόριο των γουναρικών, που αναπτύχθηκε από τα μέσα του 17ου αιώνα. Σήμερα θα δείτε ναούς και παλιά αρχοντικά και θα παρακολουθήσετε την αναβίωση παραδοσιακών εθίμων.

Oι επισκέψεις στα παλιά αρχοντικά, με αρχιτεκτονικά στοιχεία και κειμήλια από τον 18ο και 19ο αιώνα, με τις υπέροχες τοιχογραφίες, τα θαυμάσια ξυλόγλυπτα και τα εντυπωσιακά τζάκια, θα σας ταξιδέψουν σε εποχές αίγλης.

archontiko_siatista_esoteriko

Άλλη μια αναφορά στο παρελθόν είναι οι πολυάριθμοι μεταβυζαντινοί ναοί της πόλης, με υπέροχες αγιογραφίες και εντυπωσιακά κωδωνοστάσια.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης η Βιβλιοθήκη, το Παλαιοντολογικό και το Βοτανικό Μουσείο.

 

 

Εράτυρα

Μετά τη Σιάτιστα συναντάμε την Εράτυρα, γνωστή για τους πολλούς μεταβυζαντινούς ναούς της και τα αρχοντικά της που είναι χτισμένα σύμφωνα με τη λαϊκή παραδοσιακή αρχιτεκτονική της περιοχής. Ήταν κεφαλοχώρι από το 16ο αιώνα και διατηρεί ζωντανή την πλούσια πολιτιστική της παράδοση.

Πόλο έλξης των επισκεπτών αποτελούν τα κοσμικά κτίσια και οι 23 ναοί που σώζονται από το 18ο αιώνα, ιδιαίτερα ο Ναός του Αγίου Γεωργίου (1844), με το μοναδικό κοίλο ξυλόγλυπτο τέμπλο στο ιερό του και τις παλιές αγιογραφίες.teblo-agioy-georgioy-eratyras

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπατητικές διαδρομές προς τον Άγιο Μάρκο (κορυφή Σινιάτσικου στα 2.111μ.) και στο σπήλαιο του Αϊ-Λια, με τους υπέροχους σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

Oι αρχαίοι τειχισμένοι οικισμοί στους λόφους γύρω από την Εράτυρα, τον Πελεκάνο, το Δρυόβουνο και τον Αλιάκμονα, όπως η Μαγούλα, το Ριζό και τα μεγαλειώδη κτίσματα στα όρια της Ελιμιώτιδας με την Oρεστίδα, αποτελούν μυστική πρόκληση εξερεύνησης για τον σύγχρονο «μουδιασμένο» άνθρωπο, που όταν αποφασίσει να δοκιμάσει τη φυσική του αντοχή θα ανακαλύψει αναρριχώμενος κατοικίες προγόνων και θεών!

Σισάνι

Συνεχίζοντας από την Εράτυρα φτάνετε στο Σισάνι, γνωστό για τα εξαιρετικής ποιότητας φασόλια που παράγονται εκεί. Για τους φίλους όμως της βυζαντινής ιστορίας, το Σισάνι επιφυλάσσει εκπλήξεις που πάνω πίστω στον 11ο αιώνα, στην εποχή που ήταν η έδρα της Επισκοπής Σισανίου, με δικαιοδοσία στη σημερινή επαρχία Βοϊου.

sisani_ekklisiaΤα ανασκαφικά ευρήματα πιστοποιούν την ύπαρξη σημαντικού θρησκευτικού κέντρου, με τον πολυτερλή σταυρόσχημο ναό με τρούλο, μεγέθους 36,5 χ 23 μέτρα, που εντάσσεται στη σειρά των μεγάλων επισκοπικών ναών που κτίστηκαν στο χώρο της Μακεδονίας τον 11ο αιώνα. Δίπλα ακριβώς στα ερείπια του βυζαντινού ναού, βρίσκεται η μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου που κτίστηκε το 1662, οπότε και αγιογραφήθηκε ο ναός με πρωτότυπες αγιογραφίες από άγνωστο αγιογράφο. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι τέσσερις μαρμάρινες κολόνες που στηρίζουν την Αγία Τράπεζα του ναού και είναι όλες διαφορετικές μεταξύ τους.

Βόιο

voio_petrogefyroΤο δυτικό τμήμα του Νομού Κοζάνης αποτελείται από την επαρχία του Βοϊου. Για όσους το γνώρισαν, το Βόιο είναι ένας τόπος μαγικός, κρυμμένος έντεχνα στους πρόποδες της Πίνδου, σμιλεμένος από πέτρα για να αντέχει στο πέρασμα του χρόνου και τους σκληρούς χειμώνες. Σπαρμένος με μικρά χωριά κρυμμένα μέσα σε πυκνά πευκοδάση, γεμάτος καρυδιές, καστανιές, ποτάμια και πέτρα, δεν μπορεί παρά να μαγέψει τον επισκέπτη.

Από αρχαιολογική άποψη το Βόιο, το οποίο έχει συνδεθεί με την κοιτίδα των Μακεδόνων, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Επαρχία Βοϊου στην αρχαιότητα περιλάμβανε τμήματα των αρχαίων βασιλείων της Oρεστίδας και της Ελίμειας ή Ελιμιώτιδας. Εξαιρετικού αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος χώροι είναι οι Λικνάδες, το Μικρόκαστρο, η Εράτυρα, Η ΠΛατανιά, Η Νεάπολη και η Απιδέα, κοντά στο Τσοτύλι. Εδώ, στη θέση Μπουφάρι, 3 χλμ. πριν από το Τσοτύλι, επισκεφθείτε την πόλη (4ος-1ος αιώνας π.Χ.) που ανασκάπτεται και είναι οργανωμένη σε οικοδομικά συγκροτήματα πολλαπλών κατοικιών, που δείχνει γνώση αρχιτεκτονική και μαστορική.

O καλύτερος τρόπος για να «νιώσει» κανείς το Βόιο είναι να ξυπνήσει το πνεύμα της περιπέτειας μέσα του και με βοηθό το χάρτη να «περιηγηθεί». Μετά από στάσεις στη Νεάπολη από όπου μπορείτε να προμηθευτείτε υφαντά και κεντήματα από το Συνεταιρισμό Γυναικών και στο Τσοτύλι όπου αξίζει να επισκεφθείτε την αρχαία πόλη στην Απιδέα, το ιστορικό Γυμνάσιο και το επιβλητικό Επισκοπείο, τα χωριά του Βοϊου σας παριμέρνουν να τα ανακαλύψετε. Ικανοί μάστορες της πέτρας στόλισαν το τοπίο με τα δημιουργήματά τους, εκκλησίες, μοναστήρια, σχολεία, σπίτια, πέτρα τοξωτά γεφύρια του Πραμόριτσα και των παραποτάμων του.

Η διαδρομή από το Τσοτύλι προς τον Αυγερινό και τα Καστανοχώρια διασχίζει το όρος Όντρια με απέραντα δάση που είναι γεμάτα δροσερές πηγές και παλιούς θρύλους για μαρμαρωμένες κοπέλες. O Αυγερινός εκτός από το ιδανικό κλίμα και τις φυσικές μορφιές έχει την τέχνη των παλιών μαστόρων του χωριού αποτυπωμένη στα διώροφα πέτρινα σπίτια και στην κεντρική πλατεία. Από τον Αυγερινό, ακολουθώντας ένα δασικό δρόμο, φτάνετε στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας του οποίου η ανοικοδόμηση άρχισε το 1779 και ολοκληρώθηκε το 1797.

Από το μοναστήρι, ο χωματόδρομος που φιδοσέρνεται ανάμεσα σε τεράστιες οξυές, σας οδηγεί στο Βυθό και στον Πεντάλοφο το παλιό Ζουπάνι, το μεγαλύτερο από τα χωριά του Βοϊου. Αρίφνητους θησαυρούς της ιστορίας και σπάνιους θρύλους κρύβει στους κόρφους του για τα Παλαιοχώρια και τα Παλαιομονάστηρα, που χάθηκαν από τη μανία των Τουρκαλβανών. Εκεί οι κάτοικοι των γύρων περιοχών βρήκαν καταφύγιο και ρίζωσαν. Έκτισαν σπίτια διώροφα, έστρωσαν καλντερίμια, στόλισαν το χωριό με εκκλησίες περίτεχνες. Έζευξαν τον Πραμόριτσα και τους παραποτάμους του με γεφύρια μονότοξα και πολύτοξα.

naos-agioy-axileioyΙδιαίτερο ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στον Πεντάλοφο. Κτίστηκε στα μέσα στου 18ου αιώνα και αγιογραφήθηκε στα 1774 από τον χιοναδίτη ζωγράφο Μιχαήλ.

Προσεκτικά κρυμμένο ανάμεσα σε λόφους πυκνά δασωμένους και σε υψόμετρο 950 μ. βρίσκεται το Δίλοφο. Με περίτεχνα σπίτια, φιδωτά καλντερίμια και φιλόξενους κατοίκους διατηρεί μέχρι σήμερα το παραδοσιακό του χρώμα. Φημισμένο μαστοροχώρι από τα παλιά χρόνια, ανέδειξε εξαιρετικούς τεχνίτες, πολλοί από τους οποίους έγιναν ξακουστοί αρχιτέκτονες.

Επιστρέφοντας προς το Τσοτύλι μπορεί να επισκεφθείτε τους παραδοσιακούς οικισμούς της Μόρφης και της Αγίας Σωτήρας. Από τη Μόρφη μπορεί κανείς να επισκεφθεί το δίτοξο γεφύρι της Τσιούκας (1720-1730) και το τρίτοξο γεφύρι της Τριάδας (1810).

Η πανοραμική θέα του Βοϊου από το χωριό Κορυφή στα 930μ. και η διαδρομή προς τη Χρυσαυγή επιφυλάσσουν ευχάριστες εκπλήξεις. Πρώτα οι κατάφυτοι λόφοι και τα βουνά με τα μαστοροχώρια γαντζωμένα στις απότομες πλαγιές, ενώ στο βάθος ξεπροβάλλει η Πίνδος, με τις ατέλειωτες βουνοκορφές.

rodoxori-potamos-pramoritsaΗ τελευταία παράκαμψη στο δρόμο της επιστροφής προς το Τσοτύλι γίνεται για μια επίσκεψη στα χωριά Κριμήνι και Ροδοχώρι. Χωρίς αμφιβολία χωριά του Βοϊου, αλλά με κάποιο διαφορετικό «τόνο». Πυκνή βλάστηση, αρχοντόσπιτα με λουλουδιασμένες αυλές, καλντερίμια, πετρογέφυρα και το θαυμάσιο γεφύρι του Τσούκαρη που ζεύει τον Πραμόριτσα κοντά στο Ροδοχώρι.

 

Σέρβια – Βελβεντό

gefyra-serviwnΣε απόσταση 20 χλμ. νοτιοανατολικά της Κοζάνης βρίσκεται η τεχνητή λίμνη του Πολυφύτου. Σε ύψος 55 μ. πάνω από την επιφάνειά της διασχίζεται από τη μεγαλύτερη γέφυρα των Βαλκανίων, μήκους 1.372 μ., πλάτους 13,5 μ. και γνωστή ως Υψηλή Γέφυρα των Σερβίων.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαδρομή γύρω από τη λίμνη, ακολουθώντας το δρόμο προς το χωριό Ίμερα, περνώντας πάνω από το φράγμα της ΔΕΗ στο Πολύφυτο. Μια στάση στο φράγμα προσφέρει ένα θέαμα συγκλονιστικό και για τους ρομαντικούς και για τους τεχνοκράτες.

Σέρβια

Σε απόσταση 4χλμ. από τη λίμνη βρίσκονται τα Σέρβια, χτισμένα αμφιθεατρικά στους πρόποδες των Πιερίων με φόντο ένα υποβλητικό φυσικό σκηνικό. Στην παραλίμνια περιοχή ως το Βελβεντό έχουν βρεθεί δεκάδες αρχαιολογικές θέσεις, κυρίως προϊστορικές. Στα βυζαντινά χρόνια τα Σέρβια, λόγω της θέσης τους, είχαν το ρόλο ενός παρατηρητηρίου που φύλαγε τη στενή διάβαση από τη Μακεδονία προς τη Θεσσαλία.

servia-faragiΤο Κάστρο των Σερβίων βρίσκεται μεταξύ των Πιερίων και των Καμβουνίων, ανάμεσα σε δύο άγρια και εντυπωσιακά φαράγγια γεμάτα με ανθρωπόμορφους και ζωόμορφους βράχους, που σε μερικά σημεία έχουν απόσταση μόλις 5-6 μέτρα. Από το κάστρο σώζονται τμήμα της ακρόπολης, διάσπαρτα τείχη, βυζαντινές εκκλησίες, κρήνες, τμήματα συστημάτων ύδρευσης και βάσεις κατοικιών.

Στο κέντρο των Σερβίων σώζεται σε καλή κατάσταση ένα οθωμανικό λουτρό (χαμάμ).

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δείγματα της σερβιώτικης τέχνης υγρού γυαλιού και χαλκού – ορείχαλκου.

Βελβεντό

Το Βελβεντό στους πρόποδες των Πιερίων, έχει μακρόχρονη ιστορία και βυζαντινή παράδοση. Τα ίχνη των αρχαίων τειχιισμένων οικισμών στο Παλαιόκαστρο, στο Παλαιογράτσανο και η προϊστορική τούμπα της Βασιλάρα Ράχης χάνονται μέσα στην πλούσια βλάστηση. Ευρήματα από τους χώρους αυτούς υπάρχουν στη μικρή Αρχαιολογική Συλλογή κοντά στην κεντρική πλατεία.

Στο Βελβεντό θα δείτε βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς ναούς όπως το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, τους ναούς του Αγίου Μηνά και του Αγίου Νικολάου και σπίτια της παλιάς μακεδονικής αρχιτεκτονικής από πέτρα και ξύλο.

velvento-skepasmenoΑναζητήστε τους καταρράκτες στο «Σκεπασμένο», σε απόσταση 3 χλμ. Β.Α. του Βελβεντού. Η διαδρομή, που γίνεται μόνο με τα πόδια, μπορεί να προκαλέσει την εντύπωση επίσκεψης σε τροπικό περιβάλλον, λόγω των άφθονων νερών που σχηματίζουν καταρράκτες και λιμνούλες και της πλούσιας υδρόβιας βλάστησης.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestmailFacebooktwittergoogle_pluspinterestmail